Θέατρο θέατρο
& παιδί
Μουσική Εικαστικά Σεμινάρια οι Χώροι Ομάδα ΝΑΜΑ

 

 

 

αρχική > θέατρο > Η Δύναμη του Σκότους > Κριτικές > Θεατρομάνια/Μ. Μαρή

 
 

αγορά εισιτηρίων on line: viva.gr

 

   κρατήσεις θέσεων: 210 5138067
                                   
(στα κινητά κλήση με ένα κλικ στο νούμερο)

ΚΡΙΤΙΚΕΣ  

Η Δύναμη του Σκότους

του Λέοντα Τολστόι

σκηνοθεσία/καλλιτεχνική επιμέλεια
Ελένη Σκότη, Γιώργος Χατζηνικολάου

 

 

κάθε εβδομάδα
3 παραστάσεις:
Τετάρτη,
Σάββατο
& Κυριακή

 

 

Θεατρομάνια, 24/03/2017, Μαρία Μαρή

«Η δύναμη του σκότους» του Λέοντος Τολστόι, στο Σύγχρονο Θέατρο

Η Ελένη Σκότη επιδίωξε με μεγάλη επιτυχία να ανεβάσει στη σκηνή του Σύγχρονου θεάτρου το έργο του Λέοντα Τολστόι «Η Δύναμη του Σκότους».

Σε μια εποχή κρίσης ηθικών αξιών και διολίσθησης ο Τολστόι (1828-1910),ένας από τους κορυφαίους λογοτέχνες, γνωστός στο ευρύ κοινό πρωτίστως για τα έργα του "Πόλεμος και Ειρήνη" και "Άννα Καρένινα", μοιάζει πιο επίκαιρος από ποτέ.

Η ζωή του  χαρακτηρίστηκε από μεγάλες αντιθέσεις, καθώς τα πρώτα άσωτα χρόνια της αριστοκρατίας τα διαδέχτηκε η ριζοσπαστική μεταστροφή του προς την άρνηση του πλούτου, τη φιλανθρωπία και προς έναν ιδιόμορφο ειρηνιστικό και χριστιανικό αναρχισμό, που έτυχε θαυμασμού από προσωπικότητες όπως ο Γκάντι και επισφραγίστηκε με τον αφορισμό της Ρωσικής Εκκλησίας.

Έκφραση της γοητείας που του ασκούσε ο τρόπος ζωής στην επαρχία και συνάμα η αποστροφή του για την αριστοκρατική τάξη πραγμάτων, της οποίας ο καθωσπρεπισμός στηλιτεύτηκε στην "Άννα Καρένινα" (1875-77), αλλά και στη «Δύναμη του Σκότους», είναι εμφανείς οι υπαινιγμοί για τη διαφθορά του επιφέρει το χρήμα στον άνθρωπο, σε αντίθεση με τη καθάρια ψυχή και σκέψη των απλών, φτωχών ανθρώπων, όπως της Μαρίνας, του Ακίμ και του επιστάτη του Μίτριτς .

Το 1880, ένας μουζίκος ομολόγησε δημόσια, στο γάμο της προγονής του, πως είχε κάνει παιδί μαζί της. Το σκότωσε αμέσως μετά και ύστερα προσπάθησε να σκοτώσει και το δικό του εξάχρονο κοριτσάκι. Λίγα χρόνια μετά, με αφορμή αυτό το ανατριχιαστικό έγκλημα, γράφεται «Η Δύναμη του Σκότους». Ένα έργο που το αβυσσαλέο σκοτάδι του θυμίζει τον Μάκβεθ του Σαίξπηρ και την Κόλαση του Δάντη. ..

Το αναμφισβήτητο και σχεδόν άγνωστο αυτό αριστούργημα, είναι γραμμένο μέσα στη δίνη μιας βαθύτατης εσωτερικής κρίσης και φωτίζει με τρόπο σπαραχτικό τις διαστάσεις της, γιατί εδώ ο Τολστόι έχει ως ήρωές του όχι πρόσωπα της "καλής κοινωνίας", που έτσι κι αλλιώς την κατακρίνει και την αρνιέται, μα απλούς μουζίκους -"αγνούς", "καλούς" χωρικούς θα λέγαμε αφελώς- κοντά στους οποίους προσπαθεί να ζήσει γαλήνια και ειρηνικά. Κι όμως συμβαίνουν κι εδώ πράγματα φρικαλέα. Τα συμπεράσματα του Τολστόι για την ίδια την ανθρώπινη φύση, εν τέλει, είναι σκοτεινά, ζοφερά, δυσβάστακτα. Δεν αποκλείει όμως, ύστερα από μια πτώση, όσο μεγάλη κι αν είναι αυτή, την τελική εξύψωση, τη μετάνοια, την πραγματική, ολοκληρωτική "εκ των ένδον" αλλαγή- όσο δύσκολη -σχεδόν αδύνατη- και αν φαίνεται.

Το έργο ολόκληρο δεν είναι τίποτα άλλο παρά η άρνηση κάθε ιδανικού. Ο εξευτελισμός κάθε ηθικής έννοιας. Μια προσβολή σε κάθε τι ωραίο.  Ούτε ο Ζολά δεν έφτασε σε τέτοιο σημείο χυδαίου και κτηνώδους ρεαλισμού.

Όλοι οι ήρωες του έργου εκτός από τον Ακίμ και την Μαρίνα, ίσως, ζούνε σε ένα βασανιστικό σκοτάδι , που τους ροκανίζει τη ζωή και τη ψυχή τους. Στο εσωτερικό σκοτάδι προστίθενται και οι αντικειμενικές εξωτερικές συνθήκες, της φτώχειας και της εξαθλίωσης.

Η παράσταση αποδίδει τον εσωτερικό και τον περιβάλλοντα ζόφο.

Αρχίζει με  κάποιον που  παίζει μπαλαλάικα καθώς έρχεται ο θίασος, με χαρακτηριστικές φωνές ζώων, λαϊκές φωνές και αντίστοιχη κίνηση.

Αγροτική κοινωνία, όπου ξεπροβάλει ο παράνομος έρωτας του  Νικήτα (Γιώργος Παπαγεωργίου )με την Ανίσια (Πέγκυ Τρικαλιώτη), παντρεμένη με τον γέρο και βαριά άρρωστο, Πιοτρ. Εκείνος την ενημερώνει ότι μετά από υπόδειξη του πατέρα του, πρέπει να φύγει και εκείνη τον ζηλεύει. Φοβάται ότι θα τον χάσει, γιατί  υποπτεύεται ότι έχει σχέση με κάποια Μαρίνα.

Η μητέρα του η Ματριόνα (Αγορίτσα Οικονόμου)  χειριστική, μια φοβερή φυσιογνωμία, που θα αποδειχτεί μηχανορράφος, την καθησυχάζει ότι ο Νικήτας δεν έχει να πάει πουθενά λέγοντάς της «Μπορείς να τραβήξεις ένα άλογο από το σανό του;»

Περιμένουν όλοι να πεθάνει ο Πιοτρ, ο άνδρας της Ανίσιας για να κληρονομήσουν την περιουσία του – ο σανός, τον οποίο εποφθαλμιούν. Η ίδια, η Ματριόνα σε μια ωραία σκηνή με προβολή στο βάθος της σκηνής,  δίνει μαντζούνια στην Ανίσια για να διευκολύνει την «αποχώρηση» του Πιοτρ.

Ο Ακίμ, ( Θανάσης Χαλκιάς )ο πατέρας του Νικήτα, με συστολή και νευρικό τραύλισμα, μιλά για το γεγονός ότι ο γιος του ντρόπιασε τη Μαρίνα (Βαλέρια Δημητριάδου), φτωχή, ορφανή κοπέλα και θα πρέπει να επανορθώσει. Η Ματριόνα του μιλά έντονα για να σωπάσει και να καλύψει τη πομπή του γιου της, λέγοντας  ότι η κοπέλα είναι μια του δρόμου. Ο Ακίμ, σαν προοικονομία,  προειδοποιεί το γιο του, που στο μεταξύ τα αρνείται όλα «Πρόσεχε Νικήτα, του αθώου τα δάκρυα πέφτουν σαν βόλια!» Τη Μαρίνα, αλήθεια είναι ότι  την εξαπάτησε και η ίδια λέει στο Νικήτα, σχεδόν καταγγελτικά, ότι δεν θα μπορέσει να είναι ποτέ ευτυχισμένος.

Τα σκηνικά ( Γιώργος Χατζηνικολάου), απλά και λειτουργικά, όλα από μαύρο φελιζόλ, αλλάζουν εύκολα θέση και μεταλλάσσονται σε διάφορα σκηνικά αντικείμενα και οριοθετούν ή χαρακτηρίζουν χώρους. Ο Πιοτρ άρρωστος βαρυγκωμά, στέλνει να φωνάξουν την αδελφή του γιατί πεθαίνει. Τα λεφτά είναι κάτω από τις σανίδες του πατώματος και η μάνα του Νικήτα παροτρύνει την Ανίσια να του δώσει το φαρμάκι. Την ενημερώνει δε ότι η Μαρίνα παντρεύτηκε έναν  πλούσιο χήρο με τέσσερα παιδιά, που αναγνώρισε τη φτωχή αυτή κοπέλα και τη συμπόνεσε. Έτσι την καθησυχάζει και της κάνει φανερό ότι τώρα εκείνη είναι μόνο στην καρδιά του Νικήτα. Είναι εκπληκτικό, πως με αργά και στοχευμένα βήματα φτάνει ο συγγραφέας στην κρίση και στις τραγικές εκβάσεις. Η Ανίσα τρέμει και με παρότρυνση της Ματριόνα δίνει το φαρμάκι στον Πιοτρ, ενώ η τελευταία φιλά σταυρό και ορκίζεται ότι δεν της έδωσε καμία σκόνη, αρνούμενη την ευθύνη, τη συνεργία, ή την παρότρυνση για το «φονικό». Δεν υπάρχει κανένα ηθικό έρμα, κανένα όριο. Ο ετοιμοθάνατος ζητά συγχώρεση από το Νικήτα για τις φορές τον είχε πικράνει με τα λόγια του.

Τύψεις βαραίνουν το Νικήτα. Η Ματριόνα  τρομερά χειριστική με το γιο της και με την Ανίσα. Εκπληκτική η ερμηνεία της ηθοποιού, αποτέλεσμα ταλέντου, δουλειάς και της διδασκαλίας της σκηνοθέτιδας.  Ορμηνεύει το γιο της, με σκαιό τρόπο «Χρειάζεται νιονιό για να ζήσεις καλά … Μην ξεχνάς τι έχω κάνει εγώ για σένα. Τα τρεχάματα, τους  κόπους! Σα θα 'ρθει η ώρα, αυτά μην τα ξεχνάς!». Τον χτυπά, για να καταλάβει τι πρέπει να κάνει.  Και  από την άλλη στην Ανίσια «Τα λεφτά τα έχει πάνω του, δως του τσάι πριν έρθει η αδελφή του!» και μετά που του αποσπά τα χρήματα η Ανίσια την προτρέπει να τα δώσει στο Νικήτα να τα φυλάει αυτός.

Όταν ο Πιοτρ πεθαίνει, η Ανίσια κλαίει και χαϊδεύει το Νικήτα.

Εκπληκτική η μεταστροφή του ηθοποιού για την εξέλιξη του ρόλου του, όπου και πριν  ο θεατής υποψιαζόταν την κερδοσκοπία του, όμως μετά, που έμεινε κυρίαρχος και με λεφτά, ξέφυγε. Ο Νικήτας σουλατσάρει και με την Ακουλίνα (Αθανασία Κουρκάκη), την κόρη του Πιοτρ, με την οποία διατηρεί σχέση. Δεν έχει αισθήματα, δεν μπορεί να είναι ποτέ αφοσιωμένος.

Καταφτάνει ένας κολίγος για να τον βοηθάει σε δουλειές (Χρήστος Σαπουντζής ), με κινήσεις εντελώς φυσικές τινάζει το χιόνι από επάνω του, πριν μπει στο σπίτι.  Δίνεται εμφανώς η αίσθηση του χιονιού. Και αυτός ο άνθρωπος δείχνει να έχει σηκώσει τον σταυρό του, με τον πόλεμο όπου συμμετείχε. Δεν πίνει πια ούτε αλκοόλ, μόνο  δουλεύει σκληρά για να καταλήξει με όσα γίνονται μέσα στην απελπισία στο τέλος.

Μια εξαιρετική παράσταση στο σύνολο της, που θα φέρει τον κάθε θεατή στη δύσκολη θέση να μην καταδικάσει τους ήρωες, αλλά να τους καταλάβει και να αιτιολογήσει – έστω και αν δε δικαιολογήσει τελικά – τις πράξεις τους

 

πήγαινε πίσω
στις υπόλοιπες κριτικές

πήγαινε
στη σελίδα της παράστασης

on line αγορά
ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ
"Η δύναμη του σκότους" στο Σύγχρονο Θέατρο

κρατήσεις θέσεων: 210 5138067
                                   
(στα κινητά κλήση με ένα κλικ στο νούμερο)

 

Copyright © 2005 Epikolono theatre. All rights reserved - Terms and Conditions - Designed by MOZAIK
συμμετοχή στο
design και την τελική και συνεχή επιμέλεια έχει ο Γιώργος Χατζηνικολάου